Mity kontra fakty

Czyli medycyna prewencyjna w świetle najnowszych badań

lek. Katarzyna Świątkowska

Jak można zmierzyć insulinooporność? Czy w ogóle warto?

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Jedyne wiarygodne badanie, które też  jest złotym standardem w pomiarze insulinooporności to metoda klamry euglikemicznej. Polega ona na jednoczesnym dożylnym wlewie insuliny i glukozy. Wlew glukozy jest tak modyfikowany, aby osiągnąć prawidłowy i stabilny poziom cukru we krwi i na tej podstawie ocenia się wrażliwość tkanek.

W codziennym życiu praktycznie niewykonalna.

.

W celu oszacowania insulinooporności można obliczyć  stosunek trójglicerydów do cholesterolu HDL, naszej populacji  jeśli jest >3 wiąże się z insulinoopornością (>2,5 u kobiet i >3,5 u mężczyzn).

.

Bada się również poziom insuliny na czczo.

Za normę uznaje się 3-25 mikrojednostek/ml.

.

Nie ma norm dla stężenia insuliny po godzinie  czy dwóch po spożyciu glukozy, nie można na ich podstawie wyciągnąć żadnego wniosku, bez sensu badać.

.

Jednak, pojedynczy pomiar poziomu insuliny na czczo jest niewiarygodny. Należy wykonać 3- 4 pomiary i obliczyć średnią.

Poziom insuliny zależy od innych hormonów, a to się ciągle zmienia. Zależy  od stanu emocjonalnego.  W stresie dochodzi do zwiększenia wydzielania kortyzolu i adrenaliny, co gwałtownie nasila insulinooporność.

Poziom insuliny zależy od wysiłku fizycznego wykonywanego w danej chwili lub w minionych kilku godzinach. Aktywność fizyczna zmniejsza insulinooporność, nasila działanie insuliny na komórki mięśni szkieletowych nawet 10-krotnie.

.

Często w celu oceny insulinooporności oblicza się  wskaźnik HOMA-IR (korzystając ze wzoru uwzględniającego stężenia  insuliny i glukozy na czczo).

Wskaźnik ten nigdy nie był badany w badaniach klinicznych, nie istnieją wartości referencyjne.

Może służyć do badań naukowych.

Autorzy wskaźnika HOMA-IR wprowadzili go jako uproszczenie klamry metabolicznej, jako  narzędzie, do stosowania w badaniach naukowych. HOMA-IR nie powstał po to, by go stosować w codziennej praktyce klinicznej.

Sam twórca HOMA-IR  (Wallace)  napisał artykuł: „stosowanie i  nadużywanie wskaźnika HOMA”. Wzór stosowany  do obliczania HOMA-IR jest już nieaktualny.  W 1998 roku J. Levy i wsp. opublikowali zaktualizowany model matematyczny HOMA (HOMA2),

Źródła

Pantoja-Torres B, Toro-Huamanchumo CJ, Urrunaga-Pastor D, Guarnizo-Poma M, Lazaro-Alcantara H, Paico-Palacios S, Del Carmen Ranilla-Seguin V, Benites-Zapata VA; Insulin Resistance and Metabolic Syndrome Research Group. High triglycerides to HDL-cholesterol ratio is associated with insulin resistance in normal-weight healthy adults. Diabetes Metab Syndr. 2019 Jan-Feb;13(1):382-388.

Czupryniak L., Szymańska-Garbacz E., Szczepanek-Parulska E., Ruchała M., Płaczkiewicz-Jankowska E.: Insulinooporność w pytaniach i odpowiedziach. Insulinooporność jako pseudochoroba – powszechny problem w gabinecie diabetologa i endokrynologa. Med. Prakt., 2022; 1: 88–100

Wallace T.M., Levy J.C., Matthews D.R.: Use and abuse of HOMA modeling. Diabetes Care, 2004; 27: 1487–1495

 Levy J.C., Matthews D.R., Hermans M.P.: Correct homeostasis model assessment (HOMA) evaluation uses the computer program. Diabetes Care, 1998; 21: 2191–2192

Hill N.R., Levy J.C., Matthews D.R.: Expansion of the homeostasis model assessment of β-cell function and insulin resistance to enable clinical trial outcome modeling through the interactive adjustment of physiology and treatment effects: iHOMA2. Diabetes Care, 2013; 36: 2324–2330

Katarzyna

Katarzyna

Zostaw komentarz

Katarzyna Świątkowska

lekarz medycyny

Jestem absolwentką Akademii Medycznej w Gdańsku, mieszkam i prowadzę praktykę lekarską w pięknym mieście na Pomorzu Zachodnim.
Od lat staram się przekonywać swoich pacjentów i czytelników mojej strony, że dbałość o zdrowie nie polega na gonitwie za modnymi suplementami i magicznej wierze, że lekarz załatwi za nas wszystko.
Zależy mi niezwykle, by najnowsze doniesienia naukowe dotarły do jak najszerszego kręgu odbiorców. Przyznaję, że traktuję to jako moją misję życiową.